لیست دامنه ها

 61040
 دائمه مطلقه با مشروطه عامه در شكل چهارم «تصويب اولی» 
 منطق

دائمه مطلقه با مشروطه عامه در شكل چهارم

(يکي از ضروب منتج قياس مختلط در شکل چهارم)

«قياس مختلط» قياسى است که صغرا و کبراى آن از قضاياى موجهه ترکيب يافته باشد. مختلطات ضروب شکل چهارم به خلاف سه شکل ديگر، از لحاظ عقيم يا منتج‌بودن و از لحاظ نوع نتيجه بر يک منوال نيست، بلکه نتايج ضرب اول اين شکل (صغرا: موجبه کلي، کبرا: موجبه کلي، نتيجه: موجبه جزئي) و ضرب دوم (صغرا: موجبه کلي، کبرا: موجبه جزئي، نتيجه: موجبه جزئي) به يک منوال است. ضرب سوم (صغرا: سالبه کلي، کبرا: موجبه کلي، نتيجه: سالبه کلي) حکم جداگانه دارد و ضرب چهارم (صغرا: موجبه کلي، کبرا: سالبه کلي، نتيجه: سالبه جزئي) و ضرب پنجم (صغرا: موجبه جزئي، کبرا: سالبه کلي، نتيجه: سالبه جزئي) در بيشتر اختلاطات متشابه‌اند، مگر در مواردي که کبرا از قضاياي وصفيه مرکبه باشد. ضرب سوم به شکل دوم مشابهت زيادي دارد و چهار ضرب ديگر به شکل سوم مشابهت دارند.

تفصيل مختلطات شکل چهارم به دليل اختلافات مذکور، در کتب منطقي در سه جدول جداگانه آمده است: يکي مشتمل بر مختلطات دو ضرب اول، دومي مشتمل بر مختلطات ضرب سوم و جدول سوم شامل ضرب چهارم و پنجم.

يکي از ضروب منتج قياس مختلط در شکل چهارم عبارت است از: اختلاط قضيه دائمه مطلقه (صغرا) با مشروطه عامه (کبرا) . نتيجه چنين قياسي از لحاظ جهت، حينيه مطلقه است که بر فعليت نسبت، حين اتصاف ذات موضوع به وصف موضوع و عنوان آن دلالت دارد؛ مثال: هر انساني دائماً حيوان است و هر ضاحکي بالضروره تا زماني که وصف ضاحکيت را دارد انسان است؛ پس بعضي حيوان‌ها تا زماني که حيوان‌اند، بالفعل ضاحک‌اند.